Scheidsrechtersbal: X- en Y-theorie

Bas Nijhuis ontwikkelt zich als scheidsrechter en durft steeds meer om minder te fluiten. Daar is lef voor nodig. Een beginnend scheidsrechter leert om het spel kort te houden, dat is voor hemzelf het meest veilige. Spelers en mensen aan de kant kunnen er niet mee omgaan als voor een overtreding niet wordt gefloten. In reactie zoeken spelers ook de grens op die de scheidsrechter toelaat. Totdat iemand er zwaar overheen gaat, er een opstootje komt en het de schuld van de scheidsrechter is. Want de scheids heeft het uit de hand laten lopen. Coaches en supporters die de boel opstoken treffen geen blaam, spelers overkomt het blijkbaar ook. Het is allemaal de schuld van de scheidsrechter.

bas nijhuis

Als u wilt zien hoe het werkt als een scheids vergeet te fluiten bij amateurvoetballers, moet u dit filmpje eens bekijken. Overtredingen volgen elkaar op, steeds zwaarder, geen speler op het veld houdt zijn verstand erbij. Een afschuwelijk tafereel. En ja, zelfs Bas Nijhuis had hier bij de eerste overtreding al gefloten. Een topscheidsrechter als Bas Nijhuis kan dat, precies weten wat je kunt laten gaan en ingrijpen als het nodig is. De spelers en coaches zijn er bij zijn wedstrijden inmiddels aan gewend en reageren minder opgewonden. Zeker bij een voorsprong natuurlijk.

In managementjargon in bedrijven spreken we over twee aansturingsmethoden: de X-theorie en de Y-theorie. In de X-theorie stuurt de manager zijn medewerkers door opdrachten en controle daarop. De theorie is gebaseerd op wantrouwen, uit zichzelf doet de medewerker niet het goede voor het bedrijf. In de Y-theorie stuurt de manager door participatie en consensus, vanuit vertrouwen in de goede instelling van de medewerkers. Voor managers is het net als voor scheidsrechters. Zolang het goed gaat en de manager ook het vertrouwen krijgt, werkt iedereen het lekkerst vanuit de Y-theorie. Totdat het misgaat en een project of een wedstrijd faliekant misloopt. Dan wordt de manager of scheidsrechter ter verantwoording geroepen, want waarom heeft hij niet eerder ingegrepen? Drie keer raden hoe het volgende project of hoe de volgende wedstrijd gaat!

Ik vind Bas Nijhuis heel moedig en gelukkig krijgt hij veel steun van zijn leiding en van de analytici op de buis. Amateurscheidsrechters zou ik nu niet aanraden om massaal zijn voorbeeld te volgen. De voetbalcultuur is nog lang niet zo ver, wedstrijden ontsporen te makkelijk. Dus zolang dit nog zo is, bij twijfel gewoon fluiten.

Marcel de Dood

Een gedachte over “Scheidsrechtersbal: X- en Y-theorie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s